Δευτέρα, Φεβρουαρίου 20, 2006

Ποτέ δεν σε είδα


Είχα ακούσει και διαβάσει πάρα πολλά για την ταινία. Από τότε που είδα το τρέιλερ στην Αγγλία μέχρι τώρα, η φιλολογία ήταν οργιώδης. Ο καθένας, φυσικά, έβλεπε κάτι άλλο – η gay κοινότητα κυρίως, είχε βρει στην ταινία ένα είδος μανιφέστου.
Εδώ βέβαια στο Ελλάντα, έγινε μια προσπάθεια για down-tempo του gay χαρακτήρα της ταινίας, μήπως και βγει κανένας Χριστόδουλος κι αρχίσει να αφορίζει θεατές, ιδιοκτήτες αιθουσών κι εταιρείες διανομής. Την είδαν ως μια ιστορία αγάπης χωρίς φύλα, χωρίς σύνορα, και πάει λέγοντας.
Για να πούμε του στραβού το δίκιο, η ταινία δεν είναι γκέι γουέστερν. Δεν εγκαινιάζει κανένα νέο είδος. Δεν νομίζω ότι μετά απ’ αυτήν θα ξεπεταχτούν όλοι οι σκηνοθέτες να γυρίσουν ταινίες με τίτλο «Το σαλούν βάφτηκε ροζ» - ή whatever. Είναι μια ιστορία αγάπης, που διαδραματίζεται μια συγκεκριμένη χρονική στιγμή σε ένα συγκεκριμένο τόπο. Ο Λι παίρνει τον Marlboro Man και του κάνει outing, σε μια εποχή που μπορεί να μην υπήρχε outing, αλλά υπήρχαν σίγουρα απωθημένα (όπως και σε όλες τις εποχές εξάλλου).
Πήγα, λοιπόν, κάπως προκατειλημμένη, σχεδόν σίγουρη γι’αυτό που θα έβλεπα. Επιφυλακτική κι έτοιμη να διαφωνήσω με τους διθυράμβους – ευτυχώς υπήρξαν και μερικές ψύχραιμες προσεγγίσεις της ταινίας και προσπάθησα να τις έχω υπόψη μου. Καθώς, όμως, η ταινία εξελισσόταν, και μέχρι το τέλος της, η κοιλιά μου είχε γίνει κόμπος, είχα στρίψει τσιγάρο στα σκοτεινά, τρέχοντας να το καπνίσω στο διάλειμμα, και μέχρι το τέλος, είχα δακρύσει, είχα κλάψει και φεύγοντας ήθελα αλκοόλ.
Η ταινία, γι’αυτό που θέλησε να πει, είναι πολύ όμορφη. Τα τοπία, η μουσική, το περιβάλλον βοηθούν στη δημιουργία ενός φυσικού σκηνικού – η φύση είναι πάντα το καλύτερο. Η πρωτοτυπία της έγκειται στο ότι μιλούν τα βλέμματα – σε μια βιομηχανία που έχει ξεχειλώσει από φλυαρία. Μιλούν οι σιωπές. Μιλά κυρίως η καρδιά. Ο Τζακ και ο Ένις είδαν κάτι ο ένας στον άλλον – αυτό το κάτι που δεν είδαν πουθενά αλλού στη ζωή τους, σε κανέναν άλλο άνθρωπο, αυτό το κάτι που σε κάνει να μένεις πιστός στην εικόνα, στην ιδέα ενός ανθρώπου. Η αγάπη τους ήταν δυνατή. Πολύ δυνατή – τους έδινε κουράγιο να ζουν μέχρι την επόμενη φορά που θα βρισκόντουσαν. Κυρίως, ήταν απαγορευμένη. Αν απατούσαν τις γυναίκες τους με άλλες γυναίκες, δεν θα είχαμε θέμα ούτε ταινία.
Πρόκειται, άρα, για μια gay ταινία; Ο Τζακ πλήρωσε την επιλογή του με τον χειρότερο τρόπο. Επέλεξαν ο ένας τον άλλον, κόντρα στη «φυσιολογικότητα» που προσπάθησαν να χτίσουν, γιατί έτσι έπρεπε, γιατί έτσι ήθελαν ίσως και οι ίδιοι, για να μπορέσουν να υπάρξουν σε ένα σύνολο που θα τους έφτυνε αν μάθαινε την αλήθεια. Ίσως, όμως, αυτή η προσπάθεια να μην ήταν τελικά αρκετή. Γιατί ο ένας ήταν το πεπρωμένο του άλλου.
Στον βαθμό που η επιλογή γίνεται ανάμεσα στον έγγαμο βίο και στον παράνομο εραστή, ίσως να μπορούμε να μιλήσουμε για μια gay, ή έστω bi, ταινία. Αλλά και πάλι δεν ξέρω. Γιατί από ένα σημείο και μετά, θα μπορούσε να μιλάει και για δύο άλογα. Η αγάπη στο βλέμμα του Τζακ καθώς ο Ένις απομακρύνεται, ξεπέρασε το πλαίσιο της ιστορίας κι έγινε απλώς...αγάπη. Από αυτή που όλοι θέλουμε να νιώσουμε μια φορά στη ζωή μας. Σε κάποιο σημείο ο Λι κατάφερε να δώσει στην αγάπη αυτή κάτι υπερβατικό, πέρα από τα φύλα. Δυστυχώς, όμως, δεν νομίζω ότι κατάφερε να αποτινάξει εντελώς την παράμετρο των φύλων.
Αν είσαι ανοιχτός και δεις την ταινία, θα δεις πράγματα που αποτελούν κλασικά στοιχεία κάθε ιστορίας αγάπης που σέβεται τον εαυτό της: παρανομία, ένταση, δυσκολία, υπερβατικότητα, κραταιά ως θάνατος αγάπη. Κι αν έχεις αγαπήσει, σίγουρα θα δεις κάτι δικό σου.
Δεν ξέρω αν ο Λι κινείται επίτηδες στην πολύ λεπτή γραμμή ανάμεσα στο gay δράμα και στο δράμα σκέτο. Σίγουρα μπορεί τεστάρει τα συναισθήματα ενός πιθανού πουριτανού θεατή και τον αντιμετωπίζει στα ίσα. Δεν ξέρω πως μπορεί κανείς να χρησιμοποιήσει αυτή την ταινία ως προπύργιο/ όχημα/ παντιέρα για ο,τιδήποτε. Και στην τελική, ίσως δεν με αφορά κιόλας. Γιατί ως θεατής, είδα κάτι φτιαγμένο όμορφα, φτιαγμένο με μέτρο.
Ο Legder και ο Gylenhaal δίνουν μαθήματα καθαρής υποκριτικής γραμμής. Ο Ledger -τολμώ να πω- έχει μια ποιότητα Μπράντο στα νιάτα του (ο σκληροτράχηλος άντρας που δεν μιλά πολύ αλλά έχει αβύσσους συναισθήματος). Ο Gylenhaal, ίσως ο πιο συνειδητοποιημένος από τους δύο, παραδίνεται στην ιστορία. Το βλέμμα του είχε τη μεγαλύτερη καψούρα που έχω να δω σε κινηματογραφικό βλέμμα εδώ και πολύ καιρό. Οι γυναικείοι ρόλοι επίσης δοσμένοι με αποτελεσματικότητα.
Σκηνές: Ο Ένις βγάζει άναρθρες κραυγές, κλαίει, χτυπά το χέρι του στον τοίχο, γονατιστός στο δρόμο, όταν τελειώνει το πρώτο τους καλοκαίρι. Το φιλί στην εξώπορτα. Ο Ένις αγκαλιάζει το πουκάμισο του Τζακ. Ο Τζακ λέει «Μακάρι να ήξερα πως να σε αφήσω».

14 Comments:

Blogger newManifesto said...

συμφωνώ απόλυτα με όσα γράφεις

3:39 μ.μ., Φεβρουαρίου 20, 2006  
Blogger Κοκοβιός said...

Περιττό να σου πω ότι λέω να κάνω print out το σχολιάκι σου για να το έχω υπόψιν μου πριν πάω κι εγώ να τη δω! :-)

12:54 π.μ., Φεβρουαρίου 21, 2006  
Blogger northaura said...

νομίζω ότι δεν έχω διαβάσει ποτέ περισσότερα πράγματα πριν πάω να δω μια ταινία...πάντως χαίρομαι που διάβασα αυτό το ποστ που δίνει λόγια όταν τα λόγια τελειώνουν

10:31 π.μ., Φεβρουαρίου 21, 2006  
Blogger αμβρόσιος said...

δεν εγκαινιάζει νέο genre συμφωνώ μαρκησία. το παίρνει όμως αυτό που υπάρχει και του αλλάζει τα φώτα..

9:46 μ.μ., Φεβρουαρίου 21, 2006  
Blogger vatraxokoritso said...

τα ιδια σκατα τρωμε ολοι!
ποτε θα σταματησουμε επιτελους με αυτους τους διαχωρισμους?
η ψυχη οταν επιθυμει ποναει αγαπαει λατρευει επινοει καταστρεφεται...
δεν εχει φυλο δεν εχει ταξη δεν εχει ταυτοτητα...

3:16 π.μ., Φεβρουαρίου 22, 2006  
Blogger Maiandros said...

Μαρκησία,
έγραψες πάλι.

Προτίμησα να δω την ταινία μόνος μου, στο κομπιούτερ μου, πίνοντας τσάι και καπνίζοντας απανωτά. Δεν ήξερα πως θα ήταν αυτό που θα έβλεπα, τελικά ήταν αυτό που περιέγραψες.

Αριστούργημα γιατί κατάφερε να κρατήσει όλες τις ισορροπίες.

12:17 π.μ., Φεβρουαρίου 23, 2006  
Blogger Maiandros said...

By the way, έρχομαι Ελλάδα στις 3 Μαρτίου, να τα πούμε για καφέ, θέλω να μιλήσουμε, έτσι γενικά, να πούμε αυτά που λέμε πάντα!

12:18 π.μ., Φεβρουαρίου 23, 2006  
Blogger Μαρκησία του Ο. said...

Στρατηγέ μου στη διάθεσή σου όταν έρθεις με το καλό!

ΧΧ

12:43 μ.μ., Φεβρουαρίου 23, 2006  
Blogger nanakos said...

Χαίρομαι που σου άρεσε η ταινία. Αν ακι ομολογώ πως μου κάνει εντύπωση: δεν πήρε το μάτι μου τον Άρη Ρέτσο σε καμιά βουνοπλαγιά να απαγγέλει!

1:44 μ.μ., Φεβρουαρίου 23, 2006  
Blogger scorpina said...

δεν ειχα σκοπο να τη δω...

οχι! δε μου εφταιγε το θεμα...

...φοβηθηκα οπως και συ το χειρισμο του απο το σκηνοθετη...

τωρα ομως, το ξανασκεφτομαι.

3:46 μ.μ., Φεβρουαρίου 23, 2006  
Blogger Roman said...

προφανώς συμφωνούμε

ωραία κριτική!

2:40 μ.μ., Φεβρουαρίου 24, 2006  
Blogger De(e)lumina said...

Xαίρομαι που σου άρεσε, ελπίζω να cine-φιλιάσουμε με την (σύντομη) επιστροφή μου τον Απρίλιο.

Kαι, πραγματικά, το soundtrack είναι συγκλονιστικό επίσης.

Φιλιά!
De(e)

4:44 μ.μ., Μαρτίου 03, 2006  
Blogger henrygrey said...

Μ' άρεσε αρκετά η ταινία, αλλά (μη με βρίσετε) σκηνοθετικά, τη βρήκα λίγο γραμμική (κι ας πήρε το Oscar ο Lee).

Εν πάσει περιτώσει, καταπληκτική κριτική, αν δεν το εξασκείς ως επάγγελμα, είναι ώρα ν' αρχίσεις.

4:09 μ.μ., Μαρτίου 06, 2006  
Anonymous Anthony said...

Παρότι ομολογώ ότι πιστεύω πως έχω δει καλύτερες ταινίες, μ'άρεσε η κριτική σου γιατί πολύ απλά τη στήριξες σε αυτό που είδες και ένοιωσες και όχι στο ότι "wow, είναι μια gay ταινία με καουμπόυδες, τέλεια!". Η σκηνή με το πουκάμισο ήταν η πιο όμορφη, κατά τη γνώμη μου.

6:21 μ.μ., Μαρτίου 11, 2006  

Δημοσίευση σχολίου

<< Home

eXTReMe Tracker